Phong Tục Nhật Bản Kỳ Lạ Và Ý Nghĩa Thú Vị

Giới thiệu về phong tục Nhật Bản và giá trị văn hoá

Phong tục Nhật Bản luôn khiến du khách tò mò vì có nhiều điều khác biệt so với các quốc gia khác. Đằng sau mỗi hành động, nghi lễ hay thói quen đều ẩn chứa một triết lý sống sâu sắc của người Nhật. Những phong tục tưởng chừng “kỳ lạ” lại mang tính nhân văn, tôn trọng thiên nhiên và đề cao sự hài hòa trong xã hội.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá 10 phong tục Nhật Bản độc đáo nhất, tìm hiểu lý do vì sao người Nhật duy trì chúng đến ngày nay và ý nghĩa văn hóa đằng sau từng hành động.

Cởi giày khi vào nhà – Phong tục Nhật Bản thể hiện sự sạch sẽ và tôn trọng

Một trong những phong tục Nhật Bản phổ biến nhất là cởi giày trước khi bước vào nhà. Ở lối cửa, người Nhật sẽ đặt một khu vực gọi là genkan để để giày dép.

Vì sao phải cởi giày?

• Giữ nhà sạch, không mang bụi bẩn từ đường phố vào.

• Tạo cảm giác ấm cúng, thân thiện.

• Thể hiện sự tôn trọng gia chủ.

Người Nhật xem nhà là nơi thiêng liêng, vì vậy việc giữ sạch không gian sống là nguyên tắc quan trọng.

Xem thêm: Văn hóa Nhật Bản đặc trưng

Tắm suối nước nóng (Onsen) – Phong tục Nhật Bản nổi tiếng

Onsen không chỉ là nơi tắm, mà là văn hóa thư giãn có từ hàng trăm năm.

Những điều khiến onsen trở thành phong tục đặc biệt:

• Phải tắm sạch trước khi xuống hồ.

• Không được mặc đồ tắm.

• Không được nhảy xuống nước hay làm ồn.

Ý nghĩa:

• Tôn trọng người khác trong không gian chung.

• Tin rằng khoáng chất trong nước giúp chữa bệnh.

• Kết nối với thiên nhiên.

Đối với nhiều người, tắm onsen còn là một nghi lễ tâm linh giúp thanh lọc cơ thể.

Gói quà theo phong cách Nhật Bản – Nghệ thuật “Furoshiki” đầy tinh tế

Phong tục Nhật Bản nổi tiếng vì sự tỉ mỉ, và gói quà Furoshiki chính là minh chứng rõ ràng nhất.

Furoshiki sử dụng một miếng vải vuông để gói đồ.

Vì sao Furoshiki đặc biệt?

• Không dùng túi nilon → thân thiện môi trường.

• Tái sử dụng nhiều lần.

• Thể hiện sự tôn trọng người nhận.

• Màu sắc, hoạ tiết mang ý nghĩa riêng.

Người Nhật tin rằng cách gói quà phản ánh tính cách và sự chân thành của người tặng.

Đón năm mới (Oshogatsu) – Lễ đón năm thiêng liêng nhất của người Nhật

Oshogatsu là phong tục Nhật Bản quan trọng bậc nhất, kéo dài từ 1–3/1 hàng năm.

Nghi thức đặc trưng:

• Thăm đền thờ để cầu may (Hatsumode).

• Ăn món truyền thống Osechi.

• Treo kadomatsu trước cửa.

• Trang trí shimekazari để xua tà khí.

Ý nghĩa:

• Cầu bình an cho gia đình.

• Bắt đầu năm mới với tâm thế sạch sẽ và tích cực.

• Tưởng nhớ tổ tiên.

Đây là dịp đoàn viên lớn nhất trong năm của người Nhật.

Nghi thức cúi chào – Lễ nghi quan trọng trong văn hóa ứng xử

Người Nhật cúi chào trong mọi tình huống:

• Gặp gỡ

• Cảm ơn

• Xin lỗi

• Chào tạm biệt

Mỗi độ cúi chào mang ý nghĩa khác nhau:

• 15°: chào thông thường

• 30°: chào lịch sự

• 45°: chào trang trọng

Cúi chào thể hiện sự khiêm nhường, tôn trọng và lịch thiệp – một giá trị cốt lõi trong phong tục Nhật Bản.

Văn hóa xếp hàng – Thể hiện sự kiên nhẫn và kỷ luật

Ở Nhật Bản, bạn sẽ thấy mọi người xếp hàng trật tự ở:

• Trạm tàu điện

• Thang máy

• Quầy thanh toán

• Nhà hàng

Vì sao người Nhật luôn xếp hàng?

• Tôn trọng người đến trước.

• Tránh xung đột.

• Giữ trật tự nơi công cộng.

Ngay cả trong lúc xảy ra thiên tai, người Nhật vẫn xếp hàng bình tĩnh để nhận đồ cứu trợ, khiến thế giới khâm phục.

Không nói chuyện điện thoại trên tàu – Giữ sự yên tĩnh nơi công cộng

Trên tàu điện, bạn sẽ thấy ký hiệu “No Phone Call”.
Đây không chỉ là quy định mà đã trở thành phong tục.

Vì sao?

• Tránh làm phiền người khác.

• Giữ không gian chung yên tĩnh.

• Tôn trọng sự riêng tư.

Người Nhật thường dùng chế độ im lặng, nhắn tin hoặc đeo tai nghe.

Không boa tiền (No tipping) – Dịch vụ tốt là điều hiển nhiên

Ở Nhật, boa tiền có thể bị xem là bất lịch sự.

Lý do:

• Người Nhật tin rằng họ phải phục vụ tốt từ đầu, không cần “phần thưởng”.

• Boa tiền làm người nhận cảm thấy “mang ơn”.

Tinh thần Omotenashi chính là lý do không cần tiền tip.

Ném đậu xua đuổi điều xui – Setsubun

Vào ngày 3/2 hàng năm, người Nhật tổ chức nghi thức:

“Oni wa soto! Fuku wa uchi!”
(Quỷ ra ngoài! Phúc vào trong!)

Họ ném đậu nành rang để xua tà khí, mang may mắn vào nhà.

Ý nghĩa:

• Đánh đuổi điều xui

• Chào đón mùa xuân

• Bày tỏ hy vọng cho năm mới

Tặng quà cảm ơn – Omiyage

Sau mỗi chuyến đi, người Nhật thường mua quà về tặng bạn bè, đồng nghiệp.

Tại sao đây là phong tục quan trọng?

• Thể hiện sự quan tâm.

• Chia sẻ niềm vui.

• Giữ mối quan hệ tốt đẹp.

Omiyage không cần giá trị cao, nhưng phải đúng vùng, đúng đặc sản.

Kết luận: phong tục Nhật Bản và ý nghĩa sâu sắc

Những phong tục Nhật Bản kỳ lạ đối với người nước ngoài thực chất lại rất ý nghĩa với người Nhật.
Chúng thể hiện:

• sự tôn trọng

• tinh thần hòa hợp

• ý thức cộng đồng

• lòng chân thành

• sự tỉ mỉ và kỷ luật

Hiểu được các phong tục này sẽ giúp bạn hiểu hơn về con người Nhật Bản và nền văn hóa tinh tế của họ.